Młodzi inżynierowie w centrum zmian. O AI, odpowiedzialności i przyszłości budownictwa dyskutowali uczestnicy II Forum Młodych Inżynierów, które odbywało się w Uniejowie.
II Konferencję Forum Młodych Inżynierów „AI w budownictwie” (14-16 maja 2026 r.) zorganizowała Polska Izba Inżynierów Budownictwa oraz Rada Młodych przy PIIB. Uczestniczyli w niej przedstawiciele środowiska inżynierskiego z całej Polski, eksperci, praktycy, reprezentanci biznesu, nauki i samorządu zawodowego. Forum było przestrzenią do rozmowy o tym, jak dynamiczny rozwój sztucznej inteligencji, cyfryzacji i nowych technologii wpływa na codzienną pracę projektantów, kierowników budów, wykonawców oraz całego sektora budowlanego.
Podlaską Okręgową Izbę Inżynierów Budownictwa podczas tegorocznej edycji Forum reprezentowali (od lewej na zdjęciu czołówkowym): Michał Mostowski, Barbara Ruszuk, Joanna Sawoń, Krzysztof Ciuńczyk, Magdalena Onopa, Maciej Rodziewicz oraz Urszula Borkowska.
Przed rozpoczęciem Forum, 14 maja, odbyło się posiedzenie Rady Młodych przy PIIB, w którym uczestniczyły członkinie Rady Młodych: Urszula Borkowska i Magdalena Onopa, reprezentujące Podlaską OIIB. Podczas posiedzenia podsumowano dotychczasowe dwa i pół roku działalności Rady Młodych, w tym organizację I Forum Młodych Inżynierów, zaangażowanie w akcję „To my budujemy Twój świat”, działania związane z przedstawianiem roli inżyniera w codziennym życiu oraz inicjatywy promujące zawód inżyniera wśród młodzieży.
Omówiono również obszary wymagające dalszej pracy – w szczególności promocję zawodu inżyniera wśród najmłodszych, uczniów szkół podstawowych, techników oraz przyszłych kandydatów na studia techniczne. Rada Młodych wyznaczyła także kierunki działania na kolejne kadencje, podkreślając potrzebę dalszej integracji młodego środowiska inżynierskiego, wzmacniania kompetencji zawodowych oraz budowania realnego wpływu młodych członków samorządu na sprawy branży.
Istotnym dowodem tego zaangażowania są również wnioski skierowane do Komisji Uchwał i Wniosków XXIV Krajowego Zjazdu PIIB, będące głosem młodych inżynierów uczestniczących w I Forum Młodych Inżynierów. Pierwszy z nich dotyczył uznawania praktyki zawodowej przy sporządzaniu projektów wykonawczych przez wszystkie okręgowe komisje kwalifikacyjne. Wskazano w nim, że znaczna część praktycznych, branżowych i szczegółowych rozwiązań projektowych powstaje właśnie na etapie dokumentacji wykonawczej, często po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Drugi wniosek dotyczył podjęcia działań w sprawie ograniczenia odpowiedzialności BHP kierowników budów. Młodzi inżynierowie zwrócili uwagę na narastający problem zakresu odpowiedzialności kierowników budów i potrzebę rozmowy o zmianach systemowych w tym obszarze. Oba wnioski pokazują, że Forum nie jest wyłącznie wydarzeniem szkoleniowym, ale realnym miejscem formułowania postulatów środowiska młodych inżynierów.
Konferencję otworzyli Mariusz Dobrzeniecki – prezes PIIB oraz Wojciech Poręba – przewodniczący Rady Młodych PIIB. Już pierwszy dzień wydarzenia pokazał, że temat sztucznej inteligencji w budownictwie nie może być sprowadzany wyłącznie do narzędzi, algorytmów i automatyzacji. Sesja otwierająca, zatytułowana „Człowiek w centrum algorytmów: Przywództwo i bezpieczeństwo w dobie AI”, której moderatorem był Radosław Cichocki z Mazowieckiej OIIB, zwróciła uwagę na rolę lidera, zaufania, bezpieczeństwa oraz odpowiedzialności w świecie, w którym technologia coraz mocniej wchodzi w procesy projektowe, wykonawcze i organizacyjne.
Ważnym punktem programu był panel dyskusyjny „Luka kompetencyjna: Czego nie uczą na studiach, a co decyduje o sukcesie na budowie?”. Dyskusja ta szczególnie mocno wybrzmiała w kontekście przygotowania młodych kadr do realiów współczesnego rynku. Uczestnicy zwracali uwagę, że studia techniczne dają solidne podstawy wiedzy inżynierskiej, jednak codzienna praktyka zawodowa wymaga również odporności na presję, umiejętności komunikacji, podejmowania decyzji, pracy zespołowej i świadomości odpowiedzialności zawodowej. Współczesny inżynier musi nie tylko znać normy, przepisy i rozwiązania techniczne, ale także potrafić działać w warunkach niepewności, konfliktu interesów, presji czasu i rosnących oczekiwań inwestorów.
Kolejny dzień konferencji poświęcony były praktycznym zastosowaniom sztucznej inteligencji w budownictwie. W ramach sesji „AI w budownictwie”, prowadzonej przez Emilię Rutkowską z Mazowieckiej OIIB, omawiano m.in. wykorzystanie narzędzi AI do analizy ryzyk i wspomagania decyzji w projektach budowlanych, zastosowanie generatywnej sztucznej inteligencji w projektowaniu konstrukcji, wpływ AI na proces projektowy, realizacyjny i kontraktowy, a także rozwiązania Smart City.
Szczególne znaczenie miał również panel dyskusyjny „Prezes w ogniu pytań: Samorząd zawodowy w pytaniach młodych kadr” z udziałem Mariusza Dobrzenieckiego. Spotkanie miało bardzo praktyczny charakter i pozwoliło młodym inżynierom bezpośrednio poruszyć problemy, z którymi spotykają się w codziennej pracy zawodowej oraz w kontaktach z samorządem. Jednym z omawianych tematów była kwestia potwierdzania tożsamości przez kobiety, które uzyskały uprawnienia budowlane przed zawarciem małżeństwa, a następnie zmieniły nazwisko. W praktyce różnica między nazwiskiem widniejącym na decyzji o nadaniu uprawnień, a aktualnym może powodować trudności formalne, m.in. przy składaniu dokumentów w postępowaniach przetargowych czy potwierdzaniu kwalifikacji zawodowych. Uczestnicy zwracali uwagę na potrzebę jasnych i jednolitych zasad, które ułatwiłyby potwierdzanie ciągłości uprawnień i doświadczenia zawodowego.
Drugim istotnym zagadnieniem była rola kryterium najniższej ceny w zamówieniach publicznych. Młodzi inżynierowie pytali, co można zrobić, aby przy wyborze wykonawców usług projektowych, nadzorowych i inżynierskich większe znaczenie miały jakość, doświadczenie, realny nakład pracy oraz odpowiedzialność zawodowa. Podkreślano, że usługi inżynierskie nie powinny być oceniane wyłącznie przez pryzmat najniższej kwoty, ponieważ za każdą dokumentacją, decyzją techniczną i podpisem stoi bezpieczeństwo inwestycji oraz odpowiedzialność osób wykonujących zawód zaufania publicznego. Panel pokazał, że Forum Młodych Inżynierów jest miejscem realnej rozmowy młodego środowiska z władzami samorządu zawodowego – rozmowy o procedurach, jakości rynku usług inżynierskich, odpowiedzialności i praktycznych problemach wykonywania zawodu.
Dużym zainteresowaniem cieszyły się także sesje poświęcone sztucznej inteligencji w inżynierii ruchu drogowego oraz cyfrowemu placowi budowy, technologiom 3D, geotechnice, BIM i nowoczesnym narzędziom pomiarowym. Sesję dotyczącą inżynierii ruchu drogowego moderowała Marta Kurowska z Opolskiej OIIB, natomiast część poświęconą cyfrowemu placowi budowy poprowadził Artur Kotarski z Łódzkiej OIIB. Ta część programu pokazała, jak szerokie może być zastosowanie nowych technologii – od analityki obrazu i automatycznych pomiarów ruchu, przez cyfrową kontrolę realizacji inwestycji, aż po wykorzystanie AI w procesach budowlanych i geotechnicznych.
Prelegenci wskazywali, że sztuczna inteligencja może wspierać inżyniera w analizie danych, dokumentacji, kontroli jakości, zarządzaniu ryzykiem i usprawnianiu powtarzalnych procesów. Jednocześnie wielokrotnie podkreślano, że AI nie zastępuje odpowiedzialności zawodowej. Model może podpowiadać, porządkować informacje, przyspieszać analizę i wspierać proces decyzyjny, ale to człowiek nadal określa ramy problemu, rozstrzyga konflikt wartości, ocenia skutki decyzji i ponosi za nie odpowiedzialność.
Jednym z ważnych wniosków płynących z konferencji było stwierdzenie, że człowiek może mniej liczyć, ale nie może mniej rozstrzygać. Sztuczna inteligencja może przejmować część zadań technicznych, obliczeniowych i organizacyjnych, ale nie przejmuje w pełnym sensie odpowiedzialności, intuicji zawodowej, doświadczenia, etyki ani świadomości konsekwencji. W tym znaczeniu inżynier pozostaje niezbędnym elementem całego procesu inwestycyjnego — nie jako konkurent technologii, lecz jako osoba, która nadaje jej kierunek, kontroluje jej zastosowanie i bierze odpowiedzialność za końcowy efekt.
Ostatni dzień Forum poświęcony był również zagadnieniom Inżynierii 4.0, agentów AI, przygotowania budynków pod nowoczesne instalacje HVAC w świetle wymagań WT i EPBD, zastosowań sztucznej inteligencji w geotechnice oraz nowoczesnych technologii w ochronie zabytków. W programie znalazła się również sesja dotycząca renowacji zabytków z pomocą nowych technologii, w której poruszano techniczne aspekty ochrony dziedzictwa materialnego oraz relację pomiędzy ochroną zabytków a przepisami Prawa budowlanego.
Szczególnie interesującym elementem tej części Forum było wystąpienie dotyczące Bielik.AI – społecznościowego projektu non-profit rozwijanego przez Fundację SpeakLeash, którego celem jest tworzenie otwartych modeli językowych dopasowanych do europejskich języków, kontekstu kulturowego i realiów społeczno-gospodarczych. Projekt ten stanowi odpowiedź na potrzebę niezależności technologicznej oraz większej kontroli nad danymi, szczególnie w branżach, w których przetwarzane są informacje poufne, techniczne i kontraktowe.
Z punktu widzenia budownictwa szczególne znaczenie ma możliwość uruchamiania takich modeli lokalnie lub w środowisku kontrolowanym przez organizację. Dzięki temu AI może wspierać inżynierów w analizie dokumentacji, porządkowaniu informacji, przygotowywaniu zestawień czy wyszukiwaniu danych bez konieczności przekazywania wrażliwych materiałów do zewnętrznych systemów. Jednocześnie podkreślano, że nawet najlepszy model językowy pozostaje jedynie narzędziem. To inżynier musi określić problem, dostarczyć właściwe dane, zweryfikować odpowiedź i ponieść odpowiedzialność za decyzję techniczną.
II Forum Młodych Inżynierów pokazało, że przyszłość budownictwa nie będzie zależała wyłącznie od tego, jak szybko branża wdroży nowe narzędzia cyfrowe. Równie ważne będą kompetencje ludzi, jakość przywództwa, odpowiedzialność zawodowa, umiejętność współpracy oraz gotowość do ciągłego uczenia się. AI, BIM, technologie 3D, automatyzacja i cyfrowe zarządzanie inwestycją stają się coraz ważniejszą częścią pracy inżyniera, ale nie zdejmują z niego obowiązku krytycznego myślenia, weryfikowania danych i podejmowania świadomych decyzji.
Forum było także ważnym miejscem integracji młodych członków samorządu zawodowego. Trzy dni rozmów, debat, wystąpień i spotkań kuluarowych potwierdziły, że młodzi inżynierowie chcą aktywnie uczestniczyć w kształtowaniu przyszłości branży. Chcą nie tylko słuchać o zmianach, ale również współtworzyć rozwiązania, zgłaszać postulaty i zabierać głos w sprawach istotnych dla wykonywania zawodu.
Magdalena Onopa, sekretarz Okręgowej Komisji Rewizyjnej POIIB, członek Rady Młodych
Zdjęcia: archiwa uczestników Forum
